Rodzaje drewna używane do rzeźbienia

Przystępując obecnie do omówienia narzędzi i spo­sobów pracy stosowanych przez miejscowych rzeźbia­rzy dawniej i dzisiaj należy stale mieć na uwadze zachodzące w tej dziedzinie zmiany, zależne od okresu twórczości, a także od różnic indywidualnych a zmierzające do zapewnienia możliwie największej ekonomii pracy. Proces ten u rzeźbiarzy traktujących swą twórczość jako źródło zarobku zachodził w sposób szczególnie widoczny.

Na Kurpiowioszczyźnie przy jej zadrzewieniu więk­szym niż w innych rejonach, a przy tym dostatecz­nie zróżnicowanym, nie istniał problem trudności su­rowcowych. Dlatego też nie znajdujemy tutaj figur rzeźbionych w drewnie o rzadkich słojach czy w surowcu trudnym do obróbki (sosna, świerk, jesion). Spotykamy natomiast rzeźby z najrozmaitszych drzew o ścisłych słojach (głównie lipa, rzadziej brzoza, wierzba oraz olszyna). We wczesnych latach oma­wianego okresu użytkowano także dąb, rzeźbiąc w nim dużych rozmiarów figury stawiane na otwartym po­wietrzu. Stosowanie tego surowca, jak wia­domo bardzo odpornego na działanie czasu, miało zapewnić długowieczność figurze. Dla tych samych powodów stosowano lipę, która jest łatwiejsza do obróbki niż inne twarde drewna, ale, jak mówią rzeź­biarze, przez długie lata „nie ciepie się jej robak”.

Św. Jan (fragm) dąb, wys. 145cm Golanka

Śledząc rodzaje stosowanego drewna przez daw­nych rzeźbiarzy, np. Kaczyńskiego i Raczkowskiego, dostrzegamy, jak na przestrzeni długich lat swej twórczości zmieniali oni rodzaje surowca. Pierwsze prace wykonywali w drewnie twardym lub bardzo twardym (nie wyłączając dębu), natomiast w później­szych latach przechodzili na materiał łatwiejszy do obróbki, Oczywiście wchodziły tu w grę czynniki, o których wspomniałem na wstępie, Ale miała chyba także znaczenie zdolność rzeźbiarza do obróbki twar­dego surowca. Raczkowski np. pod koniec życia kie­dy był już bardzo słabego zdrowia, rzeźbił często w miękkiej wierzbie i to nawet duże figury, które miały stać na powietrzu niechronione dachem kap­liczki. W pracy współczesnych rzeźbiarzy trud­no jest mówić o podobnych zmianach, ponieważ twór­czość ich rozkłada się na mniejsze wycinki czasu, poza tym nie mają oni już okazji a nawet potrzeby korzystania z najtwardszego drewna — dębu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *