Pęcherz „gruchawka”

Służył w daw­nej muzyce jako instrument perkusyjny, przed nastaniem bębenków. Znany był w tych stro­nach jeszcze w latach 1850-1870. Brano do te­go pęcherz, na przykład wieprzowy lub woło­wy, nadymano ustami przez drewnianą cewkę i zasuszano w przewiewnym miejscu. Po wysu­szeniu sypano do środka kilka lub kilkanaście ziaren suchego grochu, nadymano raz jeszcze i zawiązywano wylot mocnym sznurkiem, po czym przywiązywano ten pęcherz do laski o długości około trzech czwartych metra. Przy potrząsaniu suchy pęcherz wydawał osobliwy i dość donośny odgłos, podobny do brzmienia bębenka, z czego korzystali grajkowie na zaba­wach i weselach. Grajek siedział zwykle gdzieś wysoko i potrząsał „gruchawką” do taktu. Pę­cherzem manipulowali młodzi chłopcy, którzy w czasie swojej czynności muzycznej uderzali nieraz pęcherzem w głowę kogoś z tańczących, co przyjmowano z wesołością. „Gruchawki” ta­kie przestały być używane około lat 1885 – 1900. Rysunek pochodzi ze wsi Gawrychy, w powiecie kolneńskim. „Gruchawka” przedsta­wiona z lewej była w zbiorach Stacji Nauko­wej.

‚Gruchawka’ z pęcherza

Na ilustracji podobny pęcherz-„gruchawka”, ale inaczej obsadzony, bezpośrednio na kiju, co nie każdy potrafił zrobić. Rysunek na podsta­wie opowiadania Łukasza Serafina, grajka wios­kowego (1924 rok).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *