Konserwacja drewna do rzeźbienia

Proceder suszenia drewna stosowany przez żyją­cych dzisiaj mistrzów jest tak rozbudowany, że z pew­nością musiały go kształtować doświadczenia długiej tradycji.

Nasuwa się jednak pytanie czy owe złożone zabie­gi przygotowania tworzywa były dokonywane każdo­razowo przez wszystkich dawnych rzeźbiarzy. Można, bowiem przypuszczać, że niektórzy z nich, ci przynaj­mniej którzy wędrowali, musieli w wielu wypadkach posługiwać się materiałem w tym stanie, w jakim bywał im dostarczany na miejscu przez zleceniodaw­cę, a więc wykonywali czasem swe rzeźby w drewnie niedostatecznie wysuszonym. Być może, że wyjątkowy stopień zniszczenia niektórych z dawnych rzeźb tłu­maczy się właśnie nieodpowiednim przygotowaniem surowca, niedostatecznym uodpornieniem go na dzia­łanie deszczu i słońca. Nasuwa to uwagę, że na pod­stawie stanu zachowania trudno jest oceniać wiek rzeźby.

Zabezpieczenie rzeźby przed pękaniem brane jest pod uwagę również i w przygotowaniach samego kloaka do rzeźbienia. Licząc się z właściwością rozsychania się drewna promieniście od rdzenia do warstw zewnętrznych, niektórzy ze współczesnych rzeźbiarzy chętniej rzeźbią nie w pełnym klocku z rdzeniem w środku, lecz w takim, który uzyskano z rozłupania pnia względnie konaru czy gałęzi na po­łowę lub ćwiartkę. Oczywiście owo łupanie możliwe jest wówczas, kiedy rzeźbiarz dysponuje drewnem odpowiedniej grubości.

Św. Trójca z Łysych, wyk. Andrzej Kaczyński

Z przeglądu rzeźb dawnych rzeźbiarzy wynika, iż podobnie jak dzisiejsi rzeźbili oni zarówno w kloc­kach pełnych, jak i stanowiących cząstkę rozłupane­go pnia. Należy także stwierdzić, że Kaczyński często korzystał z grubej deski. Natomiast z rzeźbiarzy dziś żyjących tylko Golan zwykł rzeźbić chętnie z deski i na desce.

Nie ulega wątpliwości, że charakter klocka narzu­ca rzeźbiarzowi określony sposób obróbki drewna. Często w czasie rzeźbienia kształt klocka, struktura słoi wyznacza kierunek cięć i prowadzi do formy zgodnej z jego budową. Jednocześnie, w miarę doskonalenia się w swym rzemiośle, rzeź­biarz w coraz mniejszym stopniu poddaje się owemu działaniu właściwości tworzywa. Z czasem przy opa­nowaniu materiału łamie jego pierwotną strukturę uzyskując dzieło zasadniczo nieraz odbiegające od kształtu użytego klocka. Ku temu może zmie­rzać także stosowanie miększego surowca oraz nie pełnych, lecz rozłupanych klocków.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *